Κυριακή, 29 Ιανουαρίου 2017 22:00

Κ. Βήτα/Κορνήλιος Σελαμσής/Artefacts Ensemble/Θεοδώρα Μπάκα - Συγκατοίκηση (Puzzlemusik, 2016)

Written by 

Δεν είχα τη χαρά, την τύχη, την οξυδέρκεια αν θέλετε, να γίνω κοινωνός των μουσικών παραστάσεων που δόθηκαν στη Στέγη Γραμμάτων Και Τεχνών στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου 2013. Σε εκείνες τις συναυλίες, οι Artefacts Ensemble απέδωσαν μέσα από την προσωπική τους ματιά κομμάτια που έγραψε ή συνέγραψε ο Κωνσταντίνος Βήτα, με τη συνδρομή μάλιστα του ίδιου του τραγουδοποιού στα πρώτα φωνητικά. Ας αναφέρουμε κάπου εδώ, εν συντομία και με κίνδυνο να κομίσουμε Γλαύκας εις Αθήνας, ότι ο Κωνσταντίνος Βήτα θα έπρεπε να αναγνωρίζεται με μεγαλύτερη σθεναρότητα ως ένας εκ των πλέον ρηξικέλευθων σύγχρονων τραγουδοποιών. Πατώντας στα βήματα της Λένας Πλάτωνος από τη μία και του Μάνου Χατζηδάκι από την άλλη, και έχοντας ηλεκτρονικούς κατά βάση ήχους ως βοηθήματα πλεύσης, έστησε έναν εντελώς προσωπικό τρόπο έκφρασης, διέρρηξε στεγανά και διάνοιξε δρόμους, αφήνοντας εμφανές αποτύπωμά στην νεότερη ελληνική μουσική και στους μεταγενέστερους Έλληνες μουσικούς. Ακόμη και ροκάδες (οι οποίοι όμως δεν είναι το θέμα μας εδώ) άκουγαν Στέρεο Νόβα τω καιρώ εκείνω!

Το “τρικ” και το “selling point” (μέσα σε πάρα πολλά εισαγωγικά η έκφραση, χάριν συντομίας βάζω μονάχα τα απαραίτητα) της Συγκατοίκησης, όπως λέγεται ο παρών δίσκος, αποτελούν φυσικά οι αναλογικές μεταγραφές κομματιών που πρωτοκυκλοφόρησαν με σημαία την ηλεκτρονική, ψηφιακή, όπως θέλετε πέστε την, ενορχήστρωση. Η ανάγκη της εποχής για ξεχωριστή έκφραση, όπως ξεκίνησε από το underground για να μπει κατόπιν στα alternative σαλόνια και στις μεγάλες συναυλίες/οπτικοακουστικές εμπειρίες, παρακάμπτεται και εξυπηρετείται έτσι το όραμα ενός μεγάλου οπαδού του Κωνσταντίνου Βήτα, όπως εκ του αποτελέσματος διαφαίνεται να είναι ο ενορχηστρωτής Κορνήλιος Σελαμσής. Κόσμοι αντίθετοι και ενίοτε αντιτασσόμενοι ο ψηφιακός και ο αναλογικός, έχουν υποστεί με τα χρόνια την απαραίτητη ώσμωση, εδώ όμως η ένωση γίνεται περισσότερο νοητικά, καθώς κυριαρχούν κατά κράτος τα φυσικά όργανα μιας ορχήστρας.

Φυσικά δε θα σχολιάσουμε τις αυθεντικές συνθέσεις εδώ. Άλλωστε ο χρόνος, η ιστορία και η συλλογική μνήμη των μουσικόφιλων των ‘90s έχει δικαιώσει τον δημιουργό τους. Εδώ επιθυμούμε κυρίως να εξετάσουμε κατά πόσο οι διασκευές που περιλαμβάνονται σε αυτό το άλμπουμ υπηρετούν τον στόχο τους. Καλό θα ήταν επομένως να καθορίσουμε αυτόν τον στόχο - και κάπου εδώ υπεισέρχεται στη διερεύνηση η οπτική του ακροατή, η θέση του και η πρότερη εμπειρία του, αναφορικά με το παρουσιαζόμενο έργο. Κατά μία οπτική, εν μέρει ρεαλιστική, η Συγκατοίκηση αποτελεί την καταγραφή, το αναμνηστικό του ακροατή που παρακολούθησε ως θεατής τις δύο αυτές παραστάσεις, και ειδικά φυσικά αυτήν της 28ης, από την οποία προέρχονται και τα αποσπάσματα του δίσκου (πάντα σύμφωνα με το εσώφυλλο και το δελτίο τύπου). Εκείνος έχει τη δυνατότητα, ακούγοντας τα κομμάτια του δίσκου, να ανακαλέσει μνήμες από την παράσταση και να “δει” μπροστά του ξανά και το οπτικό κομμάτι που αναγκαστικά στερείται το ηχητικό. Για αυτούς τους δυνητικούς ακροατές, η αγορά της Συγκατοίκησης αποτελεί σχεδόν μονόδρομο. Οι οπαδοί των Στέρεο Νόβα και του Κωνσταντίνου Βήτα δεν έχουν άλλη επιλογή παρά το να συμπληρώσουν τη συλλογή και τα ακούσματά τους με τη νέα ηχητική πρόταση των Artefacts Ensemble. Όσοι δεν έχουν εκτιμήσει ήδη την τραγουδοποιεία του Κωνσταντίνου Βήτα, πιθανώς να μην το κάνουν ούτε τώρα.

Για όσους δεν βρέθηκαν στην παράσταση της Στέγης (όπως ο υπoγράφων), υπάρχει μόνο ο ήχος. Εκεί κατά κανόνα οι Artefacts Ensemble διαπρέπουν. Ήχοι από κλασικά όργανα αναπαριστούν την ηλεκτρονική ορχήστρα και προσδίδουν την ζητούμενη αναλογική αίσθηση. Ο Κωνσταντίνος Βήτα επανέρχεται φωνητικά στα Ατέλειωτα Χρυσάνθεμα σε μία διασκευή πιστή στο πρωτότυπο και ενδεικτική του κλίματος του δίσκου. Η μεσόφωνος Θεοδώρα Μπάκα ενισχύει ακόμη περισσότερο την χατζιδακική αίσθηση κομματιών όπως το Άστρο και ειδικά το Δωμάτιο (υπέροχες στιγμές της δισκογραφίας του Κ. Βήτα έτσι κι αλλιώς) και αναδεικνύει την ευαισθησία του Κ. Βήτα ως συνθέτη και στιχουργού, μόνιμη θεματική σε ολόκληρο το άλμπουμ (γι’ αυτό και απουσιάζουν κομμάτια με “πολλούς” στίχους από τους πρώτους του δίσκους). Το Ταξίδι Στη Γη επιστρέφει στην ουσία του - μία ονειρική ακουστική μπαλάντα με τη φωνή της Μπάκα και πάλι. Γενικά η ακρόαση του άλμπουμ φέρνει σε πρώτο πλάνο την τραγουδοποιεία του Κωνσταντίνου Βήτα (και όχι την όποια έπαρση ενός ενορχηστρωτή που επιθυμεί να προβάλει το εγώ και τις ικανότητές του) και αναδεικνύει την ουσία των αυθεντικών συνθέσεων. Όπως και να παιχτεί η Νέα Ζωή - στερούμενη εδώ το αυθεντικό αριθμητικό επίθεμα 705 και αποδιδόμενη από πλήθος φυσικών οργάνων και μιας διακριτικής ηλεκτρικής κιθάρας - θα αποτελεί αιώνιο αριστούργημα. O Κύκλωπας προσεγγίζεται με χιούμορ και γίνεται ακόμη πιο παιχνιδιάρικος (προσοχή στην εισαγωγή).

Βέβαια οφείλω να ομολογήσω πως η Συγκατοίκηση αφήνει μια επίγευση πως υπάρχουν περιθώρια για μία δεύτερη, τρίτη, τέλος πάντων βαθύτερη επανεξέταση της μουσικής του Κωνσταντίνου Βήτα. Οι νέες ενορχηστρώσεις προσαρμόζονται άρτια στις αυθεντικές συνθέσεις, αλλά δεν δίνουν απαραίτητα νέα πνοή σε όλα τα κομμάτια. Στις περισσότερες περιπτώσεις ακούγονται σαν επανεκτελέσεις, με την έννοια ότι στη βάση τους παραμένουν υπερβολικά πιστές στα αρχικά μοτίβα, ίσως και από σεβασμό στον αρχικό δημιουργό τους. Κρίνοντας από το σύντομο παρελθόν των Artefacts Ensemble, από τη δυναμική των επιλεγμένων κομματιών, αλλά και από στιγμές στο παρόν άλμπουμ, υπήρχαν οι δυνατότητες να αποδομηθούν (αγαπημένη λέξη…) τα κομμάτια σε τέτοιο βαθμό που να ακούγονταν εντελώς διαφορετικά αλλά ταυτόχρονα να παρέμεναν στο πνεύμα του δημιουργού τους. Π.χ. θεωρώ τον Ασύρματο Κόσμο όπως παρουσιάζεται εδώ ως μία χαμένη ευκαιρία να δημιουργηθούν εντελώς διαφορετικά ηχοτόπια (άλλη αγαπημένη λέξη…) πατώντας πάνω στην θλιμμένη ambience του αυθεντικού. Όπου τολμούν λίγο παραπάνω, το αποτέλεσμα συγκλονίζει. Όμως η Συγκατοίκηση, όπως και η κυριολεκτική, βελτιώνεται μέσα από το διάλογο και την τελική σύγκλιση των συγκατοίκων. Ίσως σε μία καθαρά στουντιακή προσπάθεια να αίρονταν οι όποιοι περιορισμοί μπορεί να φέρει μαζί της μια απαιτητική ζωντανή συναυλία. Άλλωστε τίποτα δεν είναι μονοσήμαντο και, στην τελική, “εσύ που τα λες, έλα και κάνε τα όπως τα λες”...

Ας σημειώσω πως, σε αυστηρά προσωπικό επίπεδο, η Συγκατοίκηση αποτέλεσε την αφορμή για να επανέλθω στη δισκογραφία των Στέρεο Νόβα και κυρίως στα πρώτα δύο άλμπουμ. Αν δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο αγνά, φρέσκα, νεανικά και ανανεωτικά ακούγονται σήμερα, ειδικά όσοι έχετε να ακούσετε πολλά χρόνια μια ολοκληρωμένη δουλειά τους, θα πειστείτε από μια δοκιμή… Αυτή μάλλον είναι και η ουσιαστικότερη συμβολή του δίσκου αυτού στην παρούσα χρονική στιγμή: να συστήσει εκ νέου το ήδη γνωστό υλικό και να δώσει αφορμές για επανακροάσεις, για συζητήσεις πάνω σε θέματα μουσικής οικονομίας και ουσίας, για επαναπροσδιορισμό των ήδη εγνωσμένων.

(Σημείωση: Η ύπαρξη στο CD (και στην ψηφιακή έκδοση) 4 έξτρα κομματιών σε σχέση με το βινύλιο θυμίζει τη δεκαετία του ‘90, οπότε οι εταιρίες, θέλοντας να θέλξουν περισσότερους προς το νέο και ανερχόμενο τότε μέσο (που μάλιστα κατά κανόνα κόστιζε ακριβότερα τότε!), περιελάμβαναν bonus υλικό, όχι πάντα σημαντικό, “ρίχνοντας” πάντως τους φίλους του βινυλίου. Τα τελευταία χρόνια, που το βινύλιο παίρνει την εκδίκησή του στις καρδιές των μουσικόφιλων αγοραστών, η τάση έχει αλλάξει κατεύθυνση, αλλά πιθανολογώ πως το κόστος του ενός διπλού βινυλίου ίσως το καθιστούσε ως και απαγορευτικό για τον μέσο ενδιαφερόμενο αγοραστή (με βάση τον συνεχώς βαλλόμενο εκ των έσω και εκ των έξω ελλαδικό χώρο), οπότε μάλλον ήταν αναγκαστική η επιλογή. Επιμύθιο δικό μου: Μην ξεχνάτε τα CD! Αυτά ήταν - και θα είναι - εκεί όταν χρειαζόμαστε τη Μουσική.)

7.5/10

Μιχάλης Κουρής

Μιχάλης Κουρής

 

 

Για τον Μιχάλη Κουρή καλύτερα από οποιονδήποτε μιλάνε τα σημειώματα στο ψυγείο του: "Δεν πεινάω δεν πεινάω" "Να έρχεσαι κάθε πέντε λεπτά να με βλέπεις" "Μην πίνεις άλλο" "Δεν μπορείς να πας σε όλα τα live". Ακούει τα πάντα και δεν εννοεί "ακούω ραδιόφωνο" - στον ελεύθερό του χρόνο είναι αφουγκραστής των συμπαθών ζώων σε ζωολογικό κήπο του εξωτερικού που εύλογα επιθυμεί να παραμείνει μυστικός.

Website: www.soundgaze.gr
Νέα Δίσκοι      Συναυλίες Συνεντεύξεις Στήλες Archive    Rookie's corner   Artist Index
 Επικαιρότητα   Κριτικές Συναυλιών Text Interviews Music Scouting      
 Ενημερώσεις   Προτάσεις για συναυλίες   Memory Lane      
        Local Jams
     
        Record Shuffle      
        Άρθρα