Σάββατο, 28 Οκτωβρίου 2017 12:10

V/A – To the Outside of Everything / A Story of UK Post-Punk 1977 - 1981 (Cherry Red Records, 2017)

Written by 

Μην πείτε ότι δε σας το είπα: Συλλογές υπάρχουν πολλές. «Τέτοιες» όμως, δε θα βρείτε και πολύ εύκολα. Και κάτι άλλο: τώρα τελευταία, προς μεγάλη ευχαρίστηση όχι μόνο δική μου, αλλά και πολλών άλλων, γίνεται πολύς λόγος για το post-punk και επανέρχονται στο φως πολλά τραγούδια του. Αυτά όμως που θα βρείτε στο To the Outside of Everything / Story of UK Post-Punk 1977 - 1981, δε μπορεί κανείς απλά να τα πει αντιπροσωπευτικά, αλλά να τα χαρακτηρίσει, σχεδόν όλα, από πολύ ενδιαφέροντα ως εξαιρετικά. Για να γίνω πιο σαφής, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με δυο - τρεις καλές συμμετοχές και αρκετές άλλες που έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα. Κάπως έτσι θα μπορούσα να τελειώσω το κείμενό μου και να γράψω ακολούθως μόνο τα τραγούδια και τους συμμετέχοντες, που μιλάνε (ουρλιάζουν, για την ακρίβεια) από μόνοι τους. Το ότι δε θα το κάνω, δε σημαίνει καθόλου ότι μπορώ να πω κάτι ουσιαστικότερο από αυτά. Αλλά, πάλι, δε γίνεται να μην πω δυο λόγια για τα πολύ αγαπημένα αυτά τραγούδια και συγκροτήματα, τα οποία σχεδόν στο σύνολό τους είχα τη χαρά να ακούσω την εποχή που κυκλοφόρησαν. Και, λίγο - πολύ, να τα ζήσω. Αν ήσασταν κι εσείς τότε «εκεί», στο άκουσμα της συλλογής αυτής ίσως θα ξαφνιαστείτε και σίγουρα θα νιώσετε υπέροχα. Αν δεν ήσασταν, πάρτε χαρτί και μολύβι ή ανοίξτε παράλληλο παράθυρο για να παίρνετε ταυτόχρονα γεύση. Σας περιμένουν μεγάλες εκπλήξεις κι ας μιλάμε μόνο για τη Βρετανία. Άλλωστε, την εποχή εκείνη, στο συγκεκριμένο μουσικό είδος, εκεί χτυπούσε η καρδιά. Και ένα μικρό κουίζ, πριν αρχίσει το πανέμορφα συννεφιασμένο ταξίδι μας, για όλους εσάς τους παλιούς που νομίζετε πως τα ξέρετε όλα: από ποιο τραγούδι προέρχεται ο στίχος που αποτελεί τον τίτλο της συλλογής; Πώς είπατε; Δε μπορείτε να θυμάστε γιατί οι περισσότεροι δίσκοι τότε δεν είχαν τους στίχους; Μα καλά, αστειεύεστε; Δεν υπήρχε ούτε ένα Περιοδικό (ή ένας Γεμιστήρας;) στο σπίτι σας ή μήπως δεν ήσασταν καν «Πυροβολημένοι κι από τις Δυο Πλευρές»;     

Το πιάσατε το υπονοούμενο! Το Shot by Both Sides των Magazine δεν είναι απλά ένα καθοριστικό τραγούδι που σηματοδότησε όσο λίγα τη σταδιακή αποχώρηση από το punk, η οποία επρόκειτο να πάρει μαζικό χαρακτήρα λίγο πριν εκπνεύσει η δεκαετία του ’70. Είναι ένας ολόκληρος μύθος με αξεπέραστη μουσική αξία, που εσωκλείει όλη την καταχνιά και την οργή που ακόμα υπήρχε, αλλά μόλις καταλάγιαζε. Είναι το τραγούδι που έδωσε ένα στίχο του στη συλλογή αυτή, ενώ υπήρχαν πάρα πολλά άλλα διαμάντια, όπως το Transmission των Joy Division. “Shot by both sides / On the run to the outside of everything” τραγουδούσε ο Howard Devoto κι εμείς τον ακούγαμε με προσοχή. Και δεν ήμασταν καθόλου λίγοι! Πιο σαφής, μάλλον δε μπορώ να γίνω. Ας αρχίσω, λοιπόν, να γίνομαι και γλαφυρός. Μου το επιτρέπετε, φαντάζομαι, συλλογή που είναι.

Οι φετινές διακοπές της πρωτοχρονιάς θα είναι πιο καλές, αφού από την πρώτη κιόλας ημέρα του Δεκεμβρίου θα μπορείτε να έχετε παραγγείλει από τον Άγιο Βασίλη το To the Outside of Everything / Story of UK Post-Punk 1977 - 1981, αν βέβαια αντέξετε να μην το έχετε αποκτήσει μέχρι τότε με αυτοχρηματοδότηση. Κι όπως ήδη είπα, αυτή η γιορτή του post-punk θα είναι λαμπερή! Πριν προλάβετε να αμφισβητήσετε το ύφος κάποιων τραγουδιών ως post-punk, παρακαλώ μπείτε στον κόπο να ξεκαθαρίσετε στους εαυτούς σας τι ακριβώς είναι το post-punk. Μη μου πείτε πως κάτι τέτοιο εξ ορισμού δε γίνεται. Ναι, συμφωνώ πως πάνω από όλα είναι rock και συχνά συνδέεται και συγχέεται περισσότερο με το new wave. Μέχρι εδώ καλά. Παραπέρα όμως, όντως δεν πάει εύκολα. Τώρα που το «ξεκαθαρίσαμε», μπορούμε να πούμε ότι το post-punk θυμίζει φυσικά το punk, χωρίς όμως τα τραγούδια του να έχουν τόσο σύντομη διάρκεια, αλλά ούτε και τόσο έντονα εκδηλωμένη την αμφισβήτηση και την οργή που είχε εκείνο. Να μη μακρυλογούμε: τελικά, όλοι ξέρουμε τι είναι το post-punk και σύντομα θα δείτε πως όλα τα τραγούδια της συλλογής αυτής αποτελούν μέρος του. Ειδικότερα στην περίπτωσή μας θα θυμηθούμε ξανά ή θα γνωρίσουμε τη Βρετανική post-punk μουσική σκηνή από τις απαρχές της, που ανατρέχουν στο 1977, κυρίως μέσα από κυκλοφορίες σημαντικών ανεξάρτητων εταιρειών, όπως των Fast Product, Rough Trade, Zoo, Factory και Cherry Red. Υπεύθυνη, μάλιστα, για την κυκλοφορία της συλλογής είναι η ίδια η Cherry Red Records, που πρόσφατα μας είχε προσφέρει με το Action Time Vision την αντίστοιχη ιστορία του punk. Το βιβλιαράκι που τη συνοδεύει σχεδόν αγγίζει τις πενήντα σελίδες και περιλαμβάνει εκτενές άρθρο του καταξιωμένου πρώην αρθρογράφου του NME Neil Taylor (δε μπορεί να μην τον θυμάστε, αν ζήσατε μουσικά εκείνη τη χρονική περίοδο), όπως και στοιχεία και φωτογραφικό υλικό για την κάθε μπάντα.

Όπως έχουμε πολλές πόλεις που ερίζουν για το ποια από αυτές είναι η γενέτειρα του Ομήρου (όχι εκείνου των Simpsons), έτσι και αρκετά είναι τα τραγούδια που ερίζουν για το ποιο έκανε την πρωτιά στο post-punk. Παίρνοντας ως ορόσημο το έτος 1978 και την αποχώρηση του John Lydon από τους Sex Pistols, έχοντας λάβει υπόψη και τη γνώμη των ειδικών που ανήκαν στις ανεξάρτητες δισκογραφικές εταιρείες, μπορούμε να πούμε ότι οι επικρατέστερες υποψηφιότητες είναι αυτές του Shot by Both Sides, που ήδη μνημονεύσαμε, και του Damaged Good των Gang of Four. Ακολουθούν δεύτερες, αλλά καθόλου καταϊδρωμένες, συμμετοχές των Siouxsie & the Banshees, Cabaret Voltaire και Subway Sect

Αφήνοντας κατά μέρος το άλυτο αυτό ζήτημα, που μπορεί να αποτελέσει τέλειο προβληματισμό σε ένα τραπέζι όπου υπάρχει διψήφιος αριθμός καταναλωμένων Guinness pints, περνάμε στα δεδομένα της εποχής που εξετάζουμε. Το punk, λοιπόν, έμοιαζε το 1978 ήδη να πνέει τα (δημιουργικά) λοίσθια, ενώ το post-punk έκανε δυναμικό μπάσιμο στο κοινό του. Ήταν πολύ περισσότερο ανοιχτό σε ηχητικές προσμείξεις, ακόμα και από την «καταραμένη» pop, αλλά και έτοιμο να υποστεί τις επιπτώσεις του χαρακτηρισμού «άμορφο», υπό τις προϋποθέσεις που αναφέραμε παραπάνω. Οι «κόκκινες γραμμές» του είχαν ουσιαστικά να κάνουν κυρίως με τη μουσική ποιότητα και δευτερευόντως με το μουσικό είδος. Γι’ αυτό βλέπουμε να εντάσσονται σε αυτό, μεταξύ άλλων, μουσικοί και σχήματα του ηλεκτρονικού χώρου ή των λίγο ως πολύ πειραματικών 70’ς, όπως οι Cabaret Voltaire, Throbbing Gristle και Thomas Leer, αλλά και οι Swell Maps, αντίστοιχα. Κι αν κάποιοι σπεύσουν να πουν ότι το είδος αυτό έχει κυρίως να κάνει με τη χρονική περίοδο που καλύπτει η συλλογή που παρουσιάζουμε εδώ, δε θα διαφωνήσω τελείως μαζί τους. Ο Devoto είχε πει σε συνέντευξή του ότι έφτιαξε τους Magazine, εγκαταλείποντας τους Buzzcocks, επειδή δεν ήθελε να αποτελεί μέρος οποιουδήποτε «κινήματος», παίζοντας σε μια μπάντα που ακούγεται το ίδιο μαζί με άλλες εκατό.

Το 1978 ήταν επίσης η χρονιά του An Ideal For Living των Joy Division και του Skank Bloc Bologna των Scritti Politti. Ήταν η χρονιά που η Rough Trade μας σύστησε τους Cabaret Voltaire και τους Pere Ubu, αλλά και εκείνη που ξεκίνησαν οι Essential Logic, οι Slits, τη στιγμή που Siouxsie & the Banshees ξεχνούσαν τις πρόσφατες απαρχές τους, βάζοντας περισσότερο μυστήριο και σκοτάδι στον ήχο τους. Βάλτε μαζί και τους Raincoats, Delta 5, The Au Pairs, Ludus και τους Mekons, για να αναφέρουμε ελάχιστους από τους εκλεκτούς. Οι ανεξάρτητες εταιρείες ξεπετάγονταν από παντού, έτοιμες να υιοθετήσουν ο,τιδήποτε εναλλακτικό και ποιοτικό, διαφημίζοντας το υλικό τους με φανζίν και κασέτες.

Κι έτσι η όλη word of mouth φάση εξαπλώθηκε ραγδαία και πήρε στην αγκαλιά της (δεν είπα «γέννησε») μεγάλα συγκροτήματα και τεράστια τραγούδια, που όλοι γνωρίζουμε ή πρέπει να μάθουμε, αρκετά από τα οποία θα βρείτε εδώ. Τώρα θα μπορούσα να παραθέσω αυτούσια τα περιεχόμενα της πενταπλής αυτής συλλογής, αλλά θα «χανόσασταν»! Γι’ αυτό επέλεξα να χωρίσω μερικά από αυτά (πώς να κάνω λόγο και για τα 111, χωρίς να σας προκαλέσω πονοκέφαλο;) σε κάποιες ιδιόμορφες κατηγορίες, όχι μόνο βάσει της πορείας που διέγραψαν τα συγκροτήματα, αλλά και της αξίας που έχουν για εμένα προσωπικά. Κι αν νομίζετε πως γλιτώσατε τον πονοκέφαλο και «καθαρίσατε», δείτε τώρα τι ζαλάδα σας επιφυλάσσω.

Η πρώτη κατηγορία αποτελείται από τη Dream Team. Εδώ χωρούσαν πολλά περισσότερα από όσα τελικά μπήκαν, αλλά, όπως θα δείτε, όλες οι κατηγορίες είναι ποιοτικά και συναισθηματικά επάλληλες: Joy Division, New Order, Echo and The Bunnymen, The Fall και Magazine.

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τρελά αγαπημένα μου ονόματα, που δεν έτυχαν της τόσο ευρείας αποδοχής εκείνων της προηγούμενης κατηγορίας: Second Layer, Eyeless in Gaza, Wire, Killing Joke, The Pop Group, Tubeway Army, The Teardrop Explodes, Throbbing Gristle, The Psychedelic Furs, Ultravox, The The, Blue Orchids και Sad Lovers and Giants.

Στην τρίτη κατηγορία συναντάμε πολύ χαρακτηριστικά ονόματα, που άφησαν το στίγμα τους: PiL, Gang Of Four, Alternative T.V., Theatre Of Hate, Fischer Z, Au Pairs, The Adicts, Deep Freeze Mice, The Membranes, The Tights καιThe Monochrome Set, The Birthday Party και Thomas Leer.

Στην τέταρτη κατηγορία στριμώχτηκαν όσα άφησα εκτός των άλλων, για πολλούς και διάφορους λόγους, που δεν έχουν να κάνουν με την ποιότητα του έργου τους: The Slits, Scritti Politti, Human League, Adam And The Ants, Josef K, The Associates, Fire Engines, The Flying Lizards, Modern English, Clock DVA, Blancmagne, Medium Medium και Jah Wobble.

Στην πέμπτη κατηγορία ανήκουν όλα τα υπόλοιπα, που πρέπει να ανακαλύψετε μόνοι σας, για λόγους που έχουν να κάνουν αποκλειστικά με τη δέουσα έκταση αυτής της κριτικής, την οποία, όπως θα έχετε διαπιστώσει, έχω ήδη υπερβεί ανεπανόρθωτα. 

8,5/10

Νέα Δίσκοι      Συναυλίες Συνεντεύξεις Στήλες Archive    Rookie's corner   Artist Index
 Επικαιρότητα   Κριτικές Συναυλιών Text Interviews Music Scouting      
 Ενημερώσεις   Προτάσεις για συναυλίες   Memory Lane      
        Local Jams
     
        Record Shuffle      
        Άρθρα