Τετάρτη, 01 Νοεμβρίου 2017 13:16

Ex Eye - Ex Eye (Relapse, 2017)

Written by 

Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια ιδιαίτερη περίπτωση συνεργασίας. Ο σαξοφωνίστας και γενικότερα ικανότατος πνευστός, Colin Stetson μπορεί να κομπάζει πως έχει συνεργαστεί ως session με κάποιους από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες του καιρού μας, παλιούς ή νεώτερους, από τον Tom Waits ως τους Arcade Fire. Μαζί με τα διάφορα sessions, που υποψιάζομαι πως του αποφέρουν τον επιούσιο κατά κύριο λόγο, επεκτείνει τη φήμη του με την προσωπική δισκογραφία που διατηρεί πειραματιζόμενος με τις δυνατότητες του σαξοφώνου, κατά κύριο λόγο. Το αποτέλεσμα δεν βρίσκεται τόσο κοντά στη jazz όσο θα περίμενε κανείς έχοντας υπόψη του το συγκεκριμένο μουσικό όργανο. Ίσα ίσα που ο τρόπος του αποπνέει δυναμισμό και εντάσεις που ταιριάζουν περισσότερο σε rock ή avant-garde ακροατήρια - με τον συνδυασμό των δύο να είναι και ο πλέον επιθυμητός.

Στο πλαίσιο της προσωπικής δισκογραφίας του Colin Stetson εντάσσεται και η υπέροχη απόπειρα διασκευής στην 3η Συμφωνία (ή αλλιώς Συμφωνία Των Λυπημένων Τραγουδιών) του Πολωνού συνθέτη Henryk Górecki, ίσως το πιο επιτυχημένο έργο σύγχρονης συμφωνικής μουσικής (γράφτηκε το 1976 και κυκλοφόρησε επισήμως το 1992, ξεπερνώντας το 1 εκατομμύριο πωλήσεις!). Στα sessions για το Sorrow (όπως ονομάστηκε, καταλλήλως, το άλμπουμ που προέκυψε) ο Stetson συναντήθηκε μουσικά με τους Greg Fox και Shahzad Ismaily, προφανώς τα βρήκαν και ιδεολογικά και αποφάσισαν να πειραματιστούν εκ νέου από κοινού σε έναν ήχο διαφορετικό και κατά τι σκληρότερο. Για το project επιστρατεύτηκε και ο κιθαρίστας Toby Summerfield, φίλος του Stetson, διότι σε κάθε “σκληρό” σχήμα πρέπει να υπάρχει και μία κιθάρα. Οι τέσσερίς τους βρέθηκαν από κοντά στο γάμο του Stetson (τι στιγμή να συζητήσεις “επαγγελματικά” θέματα, δεν συμφωνείτε;), τα είπανε και τα συμφωνήσανε στο όνομα Ex Eye και σύντομα ξεκίνησαν τις ηχογραφήσεις στα στούντιο του Ismaily.

Κάπου εδώ ας κάνουμε κάποιες συστάσεις, κυρίως για όσους δεν έχουν επαφή με τα παραπάνω ονόματα, διότι έτσι θα αποσαφηνιστούν κάποια από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του δίσκου. Ο Greg Fox ταλαιπωρεί τα ντραμς των μοντέρνων blackmetallers Liturgy, των οποίων το Aesthetica ακόμη στοιχειώνει τον γράφοντα με τον αυθεντικά ιδιαίτερο τρόπο που μεταφράζει τον όρο “black metal” στα μέτρα της μπάντας. Αν αποπειραθούμε να περιγράψουμε αυτό που παίζουν οι Liturgy, θα πρέπει να το προσεγγίσουμε ως majestic (“transcendental” το ονομάζουν οι ίδιοι) black metal με επιχρωμάτωση λευκόχρυσου - περίπου στα χρώματα του λιτού εξωφύλλου εκείνου του δίσκου - που ουσιαστικά αντιστρέφει τους όρους του black metal νορβηγικού τύπου, διατηρώντας όμως τη συνάφεια με το ύφος. Κυρίως δύο παράμετροι οριοθετούν ηχητικά αυτό που παίζουν οι Liturgy: οι πρίμες διπλές κιθάρες των Hunter Hunt-Hendrix και Bernard Gann και το στακάτο, απόκοσμο παίξιμο του Greg Fox στα drums. Κρατάμε αυτά τα χαρακτηριστικά για τη συνέχεια. Ο Shahzad Ismaily είναι μάλλον περισσότερος γνωστός από τη συνεργασία του με τους “Ανατολίτες” Secret Chiefs 3 του Trey Spruance (Mr. Bungle), ανήκοντας κι αυτός στο ευρύτερο σύμπαν των Faith No More. Ενώ όμως στους Secret Chiefs 3 ασχολείται με διάφορα όργανα (και όχι σε μόνιμη βάση, όπως άλλωστε είναι το concept του σχήματος), στους Ex Eye “περιορίζεται” στο να παράγει διάφορους ήχους στα synths, με τα οποία ενίοτε αντικαθιστά και το μπάσο.

Με αθλητικούς όρους, οι Ex Eye είναι άψογοι τεχνίτες, που ξέρουν τόσο τα βασικά του αθλήματος όσο και τα κρυφά μυστικά του. Ντελικάτους όμως δεν θα τους πεις: αρέσκονται και στο physical game, στο σκληρό παιχνίδι, στην επαφή με τον αντίπαλο. Και παίζουν επιθετικά, πολύ επιθετικά, ως και αντιαθλητικά και, γιατί όχι, να σκάσουν μερικά «μπουκετίδια» αν απαιτηθεί από τις περιστάσεις και τις συνθήκες του παιχνιδιού. Πράγματι, μέσα στο άλμπουμ οι εντάσεις όλων των οργάνων «χτυπάνε κόκκινο», πολλές φορές και ταυτόχρονα, δημιουργώντας ένα απροσπέλαστο ηχητικό τείχος που παρακαλάει να ερμηνευτεί ζωντανά σε ένα rock venue (όπως π.χ. στο Gagarin 205, καθόλου τυχαίο παράδειγμα)

Υπάρχουν εκτεταμένα σημεία στο άλμπουμ που φέρνουν στο μυαλό τους Liturgy και το black metal εν γένει. Αυτό βέβαια οφείλεται κατά κύριο λόγο στον άμεσα αναγνωρίσιμο τρόπο παιξίματος του Greg Fox. (Παρενθετική ερώτηση: Αλήθεια, πόσους σύγχρονους drummer μπορείτε να αναγνωρίσετε απλώς ακούγοντάς τους;). Οι φίλοι των Liturgy θα αισθανθούν ένα ελαφρό deja-vu ακούγοντας τα πρώτα δευτερόλεπτα του εναρκτήριου Xenolith; the Anvil, καθώς αναπόφευκτα θα τους έρθει στο νου το Generation των Liturgy (ελαφρώς, είπαμε, και ως αίσθηση - μην τα συγκρίνετε τώρα νότα προς νότα…). Και μπορεί ο Stetson να είναι το πλέον επιφανές μέλος (και τυπικά mainman) των Ex Eye, αλλά ο Greg Fox φαίνεται να κερδίζει την παράσταση. Το παίξιμο του ξεπερνάει σε στιγμές τα όρια του εξωπραγματικού και όχι μόνο λόγω της ταχύτητάς του. Ακόμη κι όταν επιδίδεται σε ανελέητα και τέλεια χρονομετρημένα blastbeats, δημιουργεί εικόνες και συναισθήματα - συγκλονιστικός! Η συμβολή των υπολοίπων αποβαίνει φυσικά καίρια για τον ήχο που πετυχαίνουν. Ο Stetson δοκιμάζει τα όρια της αναπνοής του στο σαξόφωνο και αφηνιάζει, όταν δεν συνοδεύει τις γκρούβες της κιθάρας του Summerfield ή των synths του Ismaily. Τα synths, τα οποία προσφέρουν τον απόκοσμο space καμβά πάνω στον οποίο δημιουργούν όλοι οι υπόλοιποι, ενώ συνοδεύουν στις χαμηλές συχνότητες με ευκρινείς μπασογραμμές τα drums του Fox.

Παρότι ο πειραματισμός ανεμίζει ως σημαία του project (τουλάχιστον στο προωθητικό κομμάτι), το συνολικό άκουσμα ακούγεται γνώριμο. Κατά τμήματα φέρνει στο νου όλο και κάτι διαφορετικό. Η χρήση του σαξοφώνου με τον τρόπο του Stetson και οι δομές των κομματιών θα μπορούσαν να αποτελούν κομμάτι δίσκου contemporary jazz εκ Νορβηγίας, σε μία σκηνή όπου η jazz μπορεί να εισάγει ακόμη και metal στοιχεία μέσα από έντονες παραμορφώσεις. Ως πιο κοντινο σχετικό παράδειγμα ας αναφέρουμε κάποιες στιγμές του Nils Petter Molvaer - συγκεκριμένα το Recoil από το άλμπουμ Baboon Moon θα μπορούσε να αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για τους Ex Eye. Φυσικά έχουμε και τα πιο ακραία παραδείγματα, όπως τους ιδρυτές του “blackjazz”, Shining (τους Νορβηγούς, διότι υπάρχουν και οι πιο “παραδοσιακοί” Σουηδοί). Αρκετά σημεία, όπως ήδη γράψαμε, φέρουν άμεσα δάνεια από το black metal Αμερικάνικου τύπου (π.χ. Liturgy, μιας και τους αναφέραμε, αν και μιλάμε για τους πλέον αντισυμβατικούς της παρέας). Στο Anaitis Hymnal; The Arkose Disc κυριαρχεί η αγωνιώδης ambience που συναντάμε στα depressive black metal συγκροτήματα. Οι αργές ταχύτητες ανήκουν ξεκάθαρα στο doom metal, ενώ οι θορυβώδεις στιγμές αντλούν από τους noise πειραματιστές ως το grindcore τύπου Napalm Death. Μετά από μία ακρόαση, όμως, φαίνεται πως οι διάφορες επιρροές έχουν ζυμωθεί σε ένα ομοιογενές σύνολο, στη μουσική δηλαδή των Ex Eye που επιδεικνύει χαρακτήρα από το πρώτο άλμπουμ κιόλας. Επίτηδες απέφυγα χαρακτηρισμούς τύπου “post-οτιδήποτε” μόνο και μόνο λόγω του οργανικού χαρακτήρα του σχήματος… Άλλωστε όταν ακούσετε συνθέσεις όπως το υπέροχα πολυποίκιλο Opposition/Perihelion; The Coil, θα διαπιστώσετε πως ελάχιστη σχέση έχουν με το είδος (όπως και αν ορίζεται αυτό).

Δυστυχώς οι φυσικές εκδόσεις του άλμπουμ στερούνται ενός κομματιού σε σχέση με την ψηφιακή εκδοχή του. Το Tten Crowns; the Corruptor, όπως είναι τοποθετημένο στο τέλος της ακρόασης δεν ταιριάζει τόσο στη ροή του δίσκου, ειδικά εφόσον έχει γίνει ήδη το ιδανικό “κανονικό” κλείσιμο με το αγωνιώδες Form Constant; The Grid. Παρ’ όλα αυτά συμπληρώνει την ηχητική εικόνα των Ex Eye και δεν θα ήταν δόκιμο να έλειπε από το “πακέτο” του δίσκου. Οι λάτρεις, βέβαια, των φυσικών μέσων θα γκρινιάζουν και δίκαια, ελπίζοντας να μην δημιουργηθεί τάση - θυμίζουμε πως ολόκληρος Thurston Moore άφησε δύο εκπληκτικά κομμάτια από τον τελευταίο του δίσκου εκτός του CD & του LP!

Δεν είναι πάντα προφανές πως ένα side project τέτοιου τύπου θα συνεχίσει την πορεία του στο χρόνο με κάποια επόμενη δισκογραφική κατάθεση. Αν όμως αυτή η τετράδα αποφασίσει να κυκλοφορήσει δεύτερο άλμπουμ, πιθανότατα να ξεπεράσει σε ευρηματικότητα και πειραματισμό το ομώνυμο πρώτο της. Προς το παρόν στο Ex Eye απολαμβάνουμε έναν από τους πληρέστερους δίσκους της χρονιάς που φεύγει σε λίγους μήνες (σ.σ. επί του πιεστηρίου: και κρίμα που δεν θα μπορέσουμε, τουλάχιστον προς το παρόν, να απολαύσουμε ζεστή-ζεστή αυτήν τη σύμπραξη και ζωντανά, καθώς η συναυλία τους στο Gagarin 205 ακυρώθηκε λίγα λεπτά αφότου ανέβηκε αυτό το κείμενο).

8.5/10

 

Μιχάλης Κουρής

 

 

Για τον Μιχάλη Κουρή καλύτερα από οποιονδήποτε μιλάνε τα σημειώματα στο ψυγείο του: "Δεν πεινάω δεν πεινάω" "Να έρχεσαι κάθε πέντε λεπτά να με βλέπεις" "Μην πίνεις άλλο" "Δεν μπορείς να πας σε όλα τα live". Ακούει τα πάντα και δεν εννοεί "ακούω ραδιόφωνο" - στον ελεύθερό του χρόνο είναι αφουγκραστής των συμπαθών ζώων σε ζωολογικό κήπο του εξωτερικού που εύλογα επιθυμεί να παραμείνει μυστικός.

Website: www.soundgaze.gr
Νέα Δίσκοι      Συναυλίες Συνεντεύξεις Στήλες Archive    Rookie's corner   Artist Index
 Επικαιρότητα   Κριτικές Συναυλιών Text Interviews Music Scouting      
 Ενημερώσεις   Προτάσεις για συναυλίες   Memory Lane      
        Local Jams
     
        Record Shuffle      
        Άρθρα