Πέμπτη, 30 Απριλίου 2020 16:32

MEMORY LANE: Mecano – Autoportrait (1982)

Written by 

Ναι, ξέρω. Το τέλος της μουσικής έχει έρθει κι άλλες φορές. Ετούτη όμως ήταν μια από τις πειστικότερες, που ακόμα καλά κρατεί. Το Autoportrait στέκει υπέρλαμπρο στην κορωνίδα της μουσικής δημιουργίας, μαζί με λίγα ακόμα άλμπουμ. Είναι ένα από τους τρεις -εντάξει, κατά τη γνώμη μου- εκπροσώπους της δεκαετίας του ’80, που ακόμα αμφιταλαντεύομαι αν έχει τη μεταξύ τους πρωτιά από το Pornography. Κάτι μέρες σαν κι αυτή όμως, το νιώθω να μη μπορεί να έχει αντίπαλο.

Ουσιαστικά, τα πράγματα είναι απλά. Με το Autoportrait δε στοίχειωσε βαθιά ολόκληρη η δεκαετία του ’80, αλλά σκοτώθηκε το post punk και το new wave, αποτίοντάς τους το μέγιστο δυνατό φόρο τιμής. Πώς; Με μουσική που έφερε ατόφιες επιρροές από την ηλεκτρική και μη μουσική ολόκληρης της Ευρώπης. Πότε; Σε μια εποχή που η οργή του punk έμοιαζε να ξεθυμαίνει και η ψεύτικη, αλλά ακόμα βολική, ευδαιμονία της disco ήταν λιπόθυμη στην αγκαλιά του ελιτίστικου new wave.

Κι όλα αυτά από μια Ολλανδική καλλιτεχνική κολεκτίβα, που δεν είχε αρχικά κατά νου να ασχοληθεί με τη μουσική, αλλά με την avant garde ζωγραφική και τη γλυπτική! Μπροστάρης της ήταν ο Dirk Polak, ο οποίος τους βάφτισε παρατηρώντας ένα φυλλάδιο κατασκευών από εξαρτήματα Meccano (κάτι ανάλογο των Lego). Μαζί του ήταν οι Ton Lebbink (ντραμς), Pieter Kooyman (κιθάρα), Cor Bolten (βιολί, πιάνο) και Tejo Bolten (μπάσο, κλαρινέτο, μαντολίνο).

 

Η μουσική τους κατ’ εξοχήν δεν επιδεχόταν οποιαδήποτε ετικέτα, αν και κατά καιρούς έχει χαρακτηρισθεί ως post punk και new wave με ισχυρές δόσεις από ποίηση. Αρχικά μάλιστα, λόγω του κορυφαίου απίστευτου single Escape the Human Myth χαρακτηρίστηκαν ως dark wave μπάντα, με επιρροές από industrial και avant garde. Όταν ήλθε όμως το Autoportrait, κάθε επίδοξος κριτικός της τέχνης τους μπήκε στο καβούκι του και σιώπησε. Για πάντα.

Με το Autoportrait καταργήθηκαν οι έως τότε αποδεκτές φόρμες, χωρίς την παραμικρή ακρότητα και καμία απολύτως δόση ψευτο-ελιτίστικου οραματισμού, φέρνοντας και πάλι στο προσκήνιο (απατηλά, ομολογουμένως) το κάπως ξεχασμένο δόγμα «η τέχνη για την τέχνη». Εδώ υπήρχαν τα πάντα. Από μετέπειτα χαρακτηριζόμενους ως ambient, ήχους εστιατορίων, από επιρροές Ρωσικής folk, από αποσαρθρωμένες φόρμες με πιάνο και έγχορδα, καθώς και από βαρύγδουπο industrial.

Άκουσα κάποια τραγούδια του δίσκου αυτού για πρώτη φορά από το ραδιόφωνο και την επόμενη μέρα τον αγόρασα. Ήταν ό,τι πιο πλήρες μπορούσε να ακούσει κάποιος λάτρης της ηλεκτρικής μουσικής σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Πιστεύω ακράδαντα, ύστερα από όσα έχω αποκομίσει από εκτενή συζήτηση που είχα με τον Polak, ότι ούτε οι ίδιοι δεν είχαν συνειδητοποιήσει καλά-καλά το τι είχαν δημιουργήσει.

 

Δίσκοι σαν αυτόν είναι πολύ «επικίνδυνοι». Επειδή μπορούν εύκολα να σου αλλάξουν τη ζωή, αν τους ακούσεις, όπως άκουγαν τη μουσική πίσω στα 1982. Δηλαδή, με όλη την προσοχή σου, χωρίς καμία παράλληλη ασχολία. Αν του δώσεις την προσοχή σου, θα δεις πως ο εφιάλτης και η ανακούφιση μιλούν μέσα από τις ίδιες νότες. Η μουσική είναι ταυτόχρονα επική και τρυφερή, απρόβλεπτη και διεισδυτική. Χωρίς να το καταλάβεις καλά - καλά περνούν από μπροστά σου εικόνες από τους πολέμους που στοίχειωσαν την Ευρώπη, τα βιωμένα αδιέξοδα των ποιητών, οι ατέρμονες παρελάσεις των μηχανών, νοσταλγία για στιγμές που έζησες και που δεν έζησες ή η μοναξιά μέσα σε ένα ασφυκτικά γεμάτο Γαλλικό ρεστοράν.

Με άλλα λόγια, νιώθεις εκείνο το ξεχασμένο συναίσθημα που μονάχα η αληθινή τέχνη μπορεί να σου προσφέρει: το καταρχάς άγνωστο και γενικό, να γίνεται οικείο και βιωματικό.

Νέα Δίσκοι      Συναυλίες Συνεντεύξεις Στήλες Archive    Rookie's corner   Artist Index
 Επικαιρότητα   Κριτικές Συναυλιών Text Interviews Music Scouting      
 Ενημερώσεις   Προτάσεις για συναυλίες   Memory Lane      
        Local Jams
     
        Record Shuffle      
        Άρθρα