Το βράδυ του Σαββάτου της 7ης Νοεμβρίου οι The Veils είχαν να κερδίσουν ένα “στοίχημα”. Έτσι όπως το έβλεπα εγώ, τουλάχιστον.
Πριν όμως αναφερθώ σε αυτό, κρίνω σκόπιμο να πω ότι είμαι απόλυτα πιστός φίλος του συγκροτήματος και μάλιστα από τα πρώτα βήματά του. Παράλληλα, υπήρξα περισσότερο φίλος και κάτοχος της δισκογραφίας των Shriekback και λιγότερο των XTC, όπου έπαιξε ο Barry Andrews, πατέρας του Finn και προφανώς υπεύθυνος γονιδιακά για το μουσικό τάλαντο και την ευαισθησία που ξεδιπλώνει εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια ο γιος του. Θυμάμαι πώς ένιωσα όταν άκουσα το άλμπουμ και έγραψα τη δισκοκριτική του The Runaway Found, του οποίου τα συγκλονιστικά τραγούδια Lavinia και The Leavers Dance με συντροφεύουν μέχρι σήμερα.
Προσπαθώντας να συγκεκριμενοποιήσω το “στοίχημα” για το οποίο μίλησα παραπάνω, ξεκινώ με την υποκειμενική εκτίμηση ότι από το Total Depravity και μετά παρατηρήθηκε μια σταδιακή και μάλλον αργή “υποχώρηση” της βαρύτητας που είχε η μουσική στα τραγούδια του Finn προς “όφελος” του ποιητικά εκφρασμένου με αυτήν συναισθήματος, το οποίο έτσι βρήκε προσφορότερο έδαφος για να γίνει συγκλονιστικό. Δεν υπάρχει αμφιβολία σχετικά με το ότι οι μεγαλύτεροι ηλικιακά, όντες πιο εξοικειωμένοι με τη συγκεκριμένη μουσική συνύπαρξη, μπορούν να “μπουν” στους παράλληλους σε σχέση με την πραγματικότητα κόσμους του Finn, αλλά τελικά το ίδιο συμβαίνει και με τους νεότερους τυπικά “αμύητους” που μπορούν κι αυτοί συνεπαρμένοι να νιώσουν τη “μαγεία” της σπάνιας πλέον αυτής έκφρασης, αν και δε βίωσαν από πρώτο χέρι τους δικούς τους Peter Hammill, Bob Dylan, Leonard Cohen ή Patti Smith.
Κάπου εδώ όμως, ανέκυψε και το “στοίχημα”: θα λειτουργούσαν άραγε το ίδιο μυσταγωγικά όπως και στις στούντιο ηχογραφήσεις τους τα τραγούδια, όταν παίζονταν ζωντανά στο κοινό; Την απάντηση τη μάθαμε ελάχιστα λεπτά πριν τα μεσάνυχτα. Αλλά, καλύτερα ας πάρουμε τα πράγματα με τη χρονική σειρά τους.
The Black Tabasco
Η βραδιά άρχισε με τους Αθηναίους The Black Tabasco, οι οποίοι είναι ένα τετραμελές indie rock, με διακριτά κατά περίπτωση blues και pop στοιχεία (και εμφανή όμορφα εκφρασμένη προτίμηση στους Black Keys) συγκρότημα που δημιουργήθηκε το 2018. Μέλη τους είναι οι Jorge Jr (φωνητικά, κιθάρα), Βαγγέλης Εμμανουήλ (κιθάρα), Πάνος Σκέντζος (μπάσο) και Κώστας Παπαδάκης (ντραμς). Το σετ τους περιλάμβανε τραγούδια από τα δύο μέχρι στιγμής μεγάλης διάρκειας άλμπουμ τους Bite The Pepper (2021) και Animal Love (2026), καθώς και ένα από τα τρία εκτός άλμπουμ singles που κυκλοφόρησαν στο ξεκίνημά τους.
Οι The Black Tabasco βγήκαν στη σκηνή στις 21.33’, ξεκινώντας με το ήπιο Best Punch, το οποίο είναι ένα από τα τραγούδια τους που φέρνει αναπόφευκτα στο νου τους Black Keys. Πιστεύω πως το συγκεκριμένο τραγούδι ήταν η καλύτερη επιλογή για να μας εισάγουν στη μουσική τους, δεδομένου ότι έδινε στον Jorge Jr. μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να “ζεστάνει” την πολύ όμορφη φωνή του, αλλά και να παίξει ταυτόχρονα το πρώτο σόλο της βραδιάς με την κιθάρα του. Το κοινό ανταποκρινόταν θερμά μετά από κάθε τραγούδι τους, κάνοντας τη μπάντα να νιώσει οικεία από την πρώτη στιγμή. Η επιρροή των Black Keys ήταν εμφανής σε τρία ακόμα τραγούδια. Στο όμορφο feel good Greedy Little Sucker, που “οριοθέτησε” το πέρασμα από το πρώτο στο δεύτερο άλμπουμ, στο Animal Love που ξεκίνησε τα τραγούδια του δεύτερου (αν πω ότι θα μπορούσε να διεκδικήσει τη θέση του μετά το Little Black Submarines με την κατάλληλη επέμβαση του Danger Mouse, το τιμώ αρκετά;) και στο All The People με το υπέροχο μπάσο, που απέσπασε αρκετό χειροκρότημα.
Μιλώντας για καλό και δυνατό μπάσο, δε μπορώ να παραλείψω το Rage, που έκανε τον κόσμο να χορεύει περισσότερο. Η ένταση όμως είχε από πολύ νωρίς ανεβεί με το This Is, έμοιαζε προς το παρόν να κορυφώνεται με την κοφτή ροκιά Never Had (aka Not a Doubt) που χειροκροτήθηκε πολύ, όμως υπήρξε και συνέχεια. Το bluesy Motors On ήταν μια ακόμα feel good στιγμή, το Superficial που είχε κάτι από τη μαγεία των Led Zeppelin ήταν κατά τη γνώμη μου το πιο άρτια εκτελεσμένο του σετ, ενώ το All I Need All I Got, με σόλο του Βαγγέλη Εμμανουήλ, ήταν κατά τη γνώμη μου το καλύτερο της βραδιάς.
Η πρόσκαιρη επιστροφή στις απαρχές του ήχου τους έγινε με το single Echo, ενώ ο επίλογος, που προλογίστηκε από τον Jorge Jr. ως ένα αγαπημένο κινηματογραφικό τραγούδι από τον πρώτο τους δίσκο ανήκε στο Black Leather. Στις 22.21’ οι The Black Tabasco αποχαιρέτησαν το κοινό, για να αρχίσουν οι προετοιμασίες για την εμφάνιση των The Veils.
The Veils
Νωρίτερα, ενώ περιμέναμε να βγουν οι The Black Tabasco είδα ανάμεσα στο κοινό έναν τύπο που άναψε τσιγάρο. Ενώ λοιπόν σκεφτόμουν ότι η σχετική απαγόρευση στους κλειστούς χώρους ήδη τείνει να γίνει μια ευχάριστη ανάμνηση, είδα τον καπνιστή να βλέπει το απογοητευμένο βλέμμα μου και να φεύγει από την αίθουσα για να καπνίσει έξω. Τότε είπα το πρώτο “μπράβο, βρε φίλε” και στη συνέχεια της βραδιάς επρόκειτο να του πω πολλά περισσότερα, μιας και ήταν ο πολύ καλός ντράμερ Henning Dietz και touring member των The Veils.
Άντε, ας πούμε τώρα για το “στοίχημα”, διότι κοντεύει να στοιχειώσει… Αποδείχτηκαν τελικά τα τραγούδια της συναυλίας το ίδιο μυσταγωγικά, όπως στις στούντιο ηχογραφήσεις τους; Η απάντηση είναι καταφατική, μόνο που η υποβλητική διαδραστικότητα του χαρακτηριστικού τους μουσικού και ποιητικού αμαλγάματος προέκυψε με έναν απρόσμενο τρόπο. Εξηγούμαι: Οι The Veils δεδομένα είναι αναμφισβήτητα “αναχρονιστικοί”. Έχουν εκείνη την παλιά στόφα των τραγουδοποιών που η μουσική τους έχει ισότιμη βαρύτητα με τους στίχους τους. Που οι νότες ντύνουν ποίηση ή αντιστρόφως, που η ποίηση υπαγορεύει τις νότες. Που δε φοβούνται να εκτεθούν, όχι διατρανώνοντας -ως συνήθως- κάποια στρατευμένα σε υποτίθεται καλό σκοπό πιστεύω τους, αλλά μιλώντας με φόβο, πόνο και στοργή για την αγάπη. Εσχάτως μάλιστα και σε πείσμα των καιρών, προσεγγίζοντάς την με περισσότερη ελπίδα, από όση στο -επίσης υπέροχο- παρελθόν. Έχοντας λοιπόν υπόψη τη στούντιο δισκογραφία τους, ήταν αναμενόμενο να εκφραστούν στο γνωστό ποιητικό και ήπιο τόνο, που κατά κανόνα εκλύει περισσότερο συναίσθημα. Το έκαναν αυτό στη ζωντανή εμφάνιση του Σαββάτου; Μα ναι, αναπόφευκτα το έκαναν, αλλά δεν ήταν μονάχα αυτό. Όπως αποδείχτηκε επέλεξαν να ερμηνεύσουν τα τραγούδια με ένα πιο “συναυλιακό” τρόπο, που είχε περισσότερη ένταση, πετυχαίνοντας όμως στο ακέραιο να μη χαθεί τίποτα από τη μαγεία τους. Κι αν (απόλυτα λογικά) δυσκολεύεστε να το συνειδητοποιήσετε, διαβάστε παρακάτω, για να δείτε μέσω κάποιων παραλληλισμών πώς εκφράστηκε αυτή η -και πάλι ποιητική- ένταση.
Το κοινό ηλικιακά ήταν μικρότερο από ό,τι θα περίμενε κανείς, κι αυτό ήταν πολύ ευχάριστο. Πάνω όμως απ’ όλα ήταν ανυπόμονο να ακούσει τραγούδια που ήδη γνώριζε καλά και είχαν να του πουν πολλά. Η ώρα πλησίαζε 22.37’, όταν ακούστηκε το Αφροαμερικανικό spiritual Oh, Sinner Man στη διασκευή των Nina & Frederik. Το τραγούδι αυτό, εκτός της Nina Simone, έχουν διασκευάσει πάρα πολλοί, μεταξύ των οποίων και οι 16 Horsepower. Κι αυτό, όπως θα δείτε, ίσως δεν ήταν και τόσο τυχαίο, βάσει όσων ακούσαμε στο σετ τους. Ενώ ακόμα δεν είχαν σβήσει οι νότες του, σκέφτηκα πως δεν υπάρχει καμία απολύτως περίπτωση να ακούσω τα τρία πιο αγαπημένα μου τραγούδια: τα Lavinia, The Leavers Dance και Someday My Love Will Come. Πού να ήξερα ότι για ένα από αυτά είχα λάθος!
Οι πέντε μουσικοί πήραν τις θέσεις τους στη σκηνή, με τον Finn να κάθεται αρχικά στα πλήκτρα, που ήταν τοποθετημένα όπως και το μικρόφωνο αρκετά κοντά στο δάπεδο, και ακολούθως να πιάνει την κιθάρα. Ο κόσμος είχε έρθει με πολύ καλή διάθεση. Κι αυτό φάνηκε με το που ακούστηκαν οι πρώτες νότες του Aurora. Ο Finn μας θύμισε πώς αξιοποιούνται στο έπακρο με τη βοήθεια της μουσικής οι σιωπές ανάμεσα στα λόγια. Εκεί άλλωστε δεν κρύβεται και το μεγαλείο της ποίησης; Στις σιωπές και στα κενά που σκόπιμα μένουν ως τέτοια για να συμπληρωθούν από τους αποδέκτες της; Κι έχω την αίσθηση ότι οι περισσότεροι από εμάς είχαν τη διάθεση να τα συμπληρώσουν. Ακολούθησε το πολύ καλό και πλημμυρισμένο στο συναίσθημα High Hopes, με αυξομοιώσεις στην έντασή του και τάση να μας παρασύρει στα υπόγεια ρεύματα της καρδιάς του Finn. Τότε, αφού αυτός μας ευχαρίστησε για πρώτη φορά, άρχισαν οι ευχάριστες εκπλήξεις.
Πρώτη ήταν το πολύ δυνατό Lungs, που κορυφώθηκε με αριστοτεχνικό τρόπο και πραγματικά ξεσήκωσε το κοινό. Αρχικά ένιωθες πως η φορτισμένα λιτή εκφορά των στίχων, λοξοκοίταζε προς την έκφραση των In the Nursery και του Martyn Bates, αλλά διστακτικά άρχιζες να υποπτεύεσαι ότι υπέβοσκε κάτι πιο σκληρό. Στο πολύ καλό Are You Awake Tonight? ακούσαμε για πρώτη φορά slide guitar από τον Dan Raishbrook, όπως και στο επόμενο Swimming With the Crocodiles, το οποίο ο κόσμος υποδέχτηκε με τα δυνατότερα χειροκροτήματα από τις πρώτες του νότες, ενώ κάποιοι γύρω μου έλεγαν και τους στίχους. Η δυνατή hythm section ανέβασε περισσότερο την ένταση, πείθοντάς μας ότι εκείνο το βράδυ είχαμε έρθει να δούμε μια μπάντα που μπορούσε (και) να ροκάρει.
Στο πιο δυνατά εκτελεσμένο, από ό,τι στο στούντιο, Birds απολαύσαμε για πρώτη φορά το βιολί του Dave Khan, ενώ η μπάντα και ειδικότερα τα ντραμς θύμιζαν υπερβολικά τον τρόπο που έπαιζε ο Jean-Yves Tola των 16 Horsepower. Και το Not Yet, που ξεκίνησε μόνο με την κιθάρα του Finn και τους λοιπούς να μπαίνουν μετά, επίσης θύμισε τους 16 Horsepower, ιδιαίτερα βλέποντας και τον Finn να φορά μαύρο κοστούμι και καπέλο (περίπου) όπως και ο David Eugene Edwards. Οι δυνατές εκτελέσεις των τραγουδιών, όχι μόνο δε στενοχώρησαν τον κόσμο, αλλά έφεραν μια διαρκώς αυξανόμενη επιδοκιμασία του. Το ήπιο The Dream of Life, που βρήκε και πάλι τον Finn σκυμμένο πάνω από τα πλήκτρα και το μικρόφωνο, ήταν πιο κοντά στους γνώριμους The Veils, όπως και το The Ladder, ενώ το My Foolish Heart ακούστηκε πιο ρυθμικό και “αμερικανικό” από ό,τι στο στούντιο, θυμίζοντας το υπέροχο Different Days του Jason Isbell. Ο Finn εισπράττοντας τη ζεστασιά των εκδηλώσεων του κοινού χαμογέλασε για πρώτη φορά.
Μιλούσαμε πιο πάνω για εκπλήξεις; Με το New Day τα σπάσανε κυριολεκτικά, με τον Finn να έχει επιστρέψει στην κιθάρα του, και τον Henning Dietz να δοκιμάζει τις αντοχές του κιτ του (εντάξει, ας πούμε και μια υπερβολή για ποικιλία). Για να έχετε πλήρη εικόνα, καλό θα ήταν να σας πω ότι έπαιξαν αυτό το τραγούδι σαν να ήταν οι Waterboys. Αρχικά δίστασα να συζητήσω αυτήν την ομολογουμένως “προχωρημένη” εικασία μου, αλλά αργότερα που άκουσα τον Μιχάλη να λέει “Κι άλλος Mike Scott!”, ξεθάρρεψα. Μια άλλη ταύτιση απόψεων είχαμε και στο επόμενο, το No Limit of Stars, που ο Μιχάλης είπε πως του θύμισε Nick Cave με το συνδυασμό του βιολιού, της slide κιθάρας, αλλά και της ερμηνείας. Ο κόσμος απολάμβανε τη συναυλία, το έδειχνε με κάθε τρόπο και ο Finn χαμογελούσε για μια ακόμα φορά. Το πνεύμα του Johnny Cash συνάντησε την υπέροχα αφαιρετική εκφραστικότητα του Nick Cave, όχι όμως για τελευταία φορά, αφού επαναλήφθηκε στο πιο ρυθμικά παιγμένο Low Lays the Devil, που άρεσε πολύ στον κόσμο. Ο Cave θα συνέχιζε να χαμογελά ακούγοντας τόσο το Here Come the Dead, που επίσης έτυχε υποδοχής με επευφημίες, ενώ το μπάσο δονούσε το κρανίο μας στη θέση που καθόμασταν, όσο και στο πιο καταιγιστικό (μέχρι το επόμενο) bluesy Jesus for the Jugular, όπου ο Finn τραγουδούσε πολύ δυνατά και χτυπιόταν σολάροντας με την κιθάρα του.
Στις 23.43’ το συγκρότημα μας αποχαιρέτησε, αλλά πολύ σύντομα ξαναβγήκε μόνος ο Finn παίζοντας αρχικά με πλήκτρα το Under the Folding Branches και με κλασική κιθάρα το… Lavinia, που όλοι υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό από τις πρώτες του νότες. Νομίζω πως δε χρειάζεται να πω κάτι παραπάνω. Τέτοια τραγούδια δε γράφονται συχνά. Ο οριστικός επίλογος της βραδιάς παίχτηκε από τον Finn και τον Dave Khan και, από ό,τι φάνηκε, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής. Ο Finn τραγούδησε το Axolotl παθιασμένα, ενώ χτυπούσε με πολλή δύναμη τα πλήκτρα, θυμίζοντάς μου το κάταγμα στο σκαφοειδές οστό που είχε υποστεί λόγω ανάλογης συμπεριφοράς του κατά την περιοδεία του 2019, κατά την προώθηση του One Piece at a Time. Η εξαιρετική εμφάνισή τους ολοκληρώθηκε στις 23.56’, με τον Finn να εγκαταλείπει εμφανώς συγκινημένος τη σκηνή. Πολύ σύντομα έτρεξε για να μιλήσει με τη χαρακτηριστική ευγένεια που τον διακρίνει με όσους ήθελαν και υπογράψει αυτόγραφα.
Κείμενο: Τάκης Κρεμμυδιώτης / Φωτογραφίες: Μιχάλης Κουρής
